Kartla ödediniz, faturayı indirdiniz, muhasebeye gönderdiniz. Peki işlem gerçekten bitti mi? Yurt dışı yazılım abonelikleri (ChatGPT, Canva, bulut sunucular, reklam platformları) için vergi numaranızı girdiğinizde faturadan kaldırılan KDV'yi kim ödeyecek? Kısa cevap: Çoğu durumda siz. Türkiye'de KDV mükellefi bir işletme olarak yurt dışından aldığınız ve Türkiye'de yararlandığınız hizmetin KDV'sini, sorumlu sıfatıyla (2 No.lu KDV beyannamesi) beyan etmeniz gerekebilir. Reklam ödemelerinde ise buna bir de stopaj eklenir.
İşletmeler artık yapay zekâ araçlarından bulut sunucularına, tasarım uygulamalarından reklam platformlarına kadar birçok hizmeti yurt dışından satın alıyor. Bu hizmetlere birkaç tıklamayla abone olmak mümkün. Ancak ödeme işleminin kolay olması, fatura ve vergi sürecinin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmiyor.
Bu rehber, Türkiye'de faaliyet gösteren ve dijital hizmetleri işletmesi için satın alan mükelleflerin, abonelik açılışından belgelerin muhasebeye teslimine kadar izlemesi gereken adımları açıklamak için hazırlanmıştır.
1. Abonelik açmadan önce işletme bilgilerinizi hazırlayın
İşiniz için kullanacağınız hizmeti satın alırken fatura bilgilerini baştan doğru girin. Platformun "Billing", "Billing Details", "Invoice Details" veya benzeri bölümünü kontrol edin:
- Company / Business Name: İşletmenizin vergi kaydındaki unvanı.
- Billing Address: İşletmenizin fatura adresi.
- Country: İşletmenizin bulunduğu ülke.
- Tax ID / Tax Number: İşletmenize ait doğru vergi kimlik bilgisi.
- Billing Email: Faturaların düzenli takip edileceği e-posta adresi.
Şahıs işletmelerinde unvan ve kimlik bilgilerini vergi kaydınıza uygun kullanın. Platformun hangi numara biçimini kabul ettiğinden emin değilseniz muhasebe ekibimize danışın. Yeni kurulmuş bir şirketseniz, bu başlıkları Şirketim Kuruldu Sırada Ne Var? yazımızdaki açılış adımlarıyla birlikte ele almanızı öneririz.
Vergi numarası alanını yalnızca fiyatı düşürmek amacıyla doldurmayın. Bu bilgiler, satın almanın bireysel kullanım mı yoksa işletme alımı mı olduğunun belirlenmesinde rol oynayabilir.
Fatura bilgilerini sonradan değiştirdiğinizde önceki faturalar otomatik olarak düzelmeyebilir. Örneğin OpenAI, vergi bilgisi değişikliklerinin gelecek faturaları etkilediğini; eski faturalar için ayrıca inceleme talebi gerektiğini belirtiyor. [1]
2. Markaya değil, faturayı düzenleyen şirkete bakın
Uygulamanın Türkçe olması, fiyatın TL görünmesi veya ödemenin Türkiye'deki bir bankanın kartıyla yapılması, hizmetin Türkiye'deki bir şirketten alındığını göstermez.
İndirdiğiniz faturada şu bilgileri kontrol edin:
- Satıcının ticari unvanı ve ülkesi
- Alıcı olarak işletmenizin bilgileri
- Satın alınan hizmetin açıklaması
- Fatura tarihi, tutarı ve para birimi
- Varsa hesaplanan verginin türü ve tutarı
Aynı markanın internet sitesinden doğrudan satın almakla uygulama mağazasından satın almak arasında fark olabilir. Vergi değerlendirmesinde ödeme ekranından çok, faturayı hangi şirketin hangi hizmet için düzenlediği önemlidir.
3. Vergi numarası girince KDV neden kaldırılabiliyor?
Burada bireysel kullanıcıyla işletme müşterisi arasındaki ayrım önem kazanır.
Türkiye'de KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere yurt dışından sunulan elektronik hizmetlerde, KDV'nin yabancı hizmet sağlayıcı tarafından hesaplanıp Türkiye'de beyan edilmesine yönelik özel bir düzenleme vardır (KDV Kanunu m.9/1 ve KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.2.1.2). Platformun bireysel kullanıcıdan tahsil ettiği Türk KDV'si bu kapsamda olabilir. [2]
KDV mükellefi bir işletme olarak satın aldığınızda ise bazı platformlar, geçerli işletme ve vergi bilgilerinize dayanarak faturaya KDV eklemez. Bu durumda Türkiye'deki işletmenin 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan ve ödeme sorumluluğu gündeme gelebilir. [3]
Önemli ayrım: Vergi numarasının girilmesi işlemi vergiden istisna hâle getirmez. Platformun KDV tahsil etmemesi, verginin Türkiye'de alıcı tarafından beyan edilmesi gerektiği anlamına gelebilir.
Bununla birlikte bütün platformlar aynı şekilde çalışmaz. Canva da vergi numarası eklemenin tek başına otomatik vergi muafiyeti sağlamadığını açıklıyor. Bu nedenle "Vergi numarası girersem her abonelikte KDV kalkar" şeklinde genel bir kural yoktur. [4]
4. KDV-2 nedir, hangi durumda gündeme gelir?
KDV-2, belirli işlemlerde vergiyi alıcı olarak hesaplayıp beyan etmeniz için kullanılan beyannamedir. Buna sorumlu sıfatıyla KDV denir. KDV'nin genel işleyişini hatırlamak isterseniz KDV Nedir (Katma Değer Vergisi)? yazımıza göz atabilirsiniz.
Genel olarak, Türkiye'de yerleşik olmayan bir firmadan alınan ve Türkiye'de yararlanılan, vergiye tabi hizmetlerde bu sorumluluk doğabilir (KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.2.1.1). Hizmetin istisna kapsamında olması veya yurt dışında yapılıp yurt dışında yararlanılması gibi durumlar ayrıca değerlendirilir. [5]
Dolayısıyla şu düşünceler tek başına doğru sonuç vermez:
- "Sunucu yurt dışında, Türkiye'de KDV olmaz."
- "Faturada KDV yok, benim de yapacağım işlem yok."
- "Dövizle ödedim, Türkiye'de vergisi olmaz."
Mükellef olarak yapmanız gereken: Hizmetin faturasını ve ne amaçla kullanıldığını muhasebe ekibimize iletmek. KDV-2 gerekip gerekmediği, belge ve hizmetin niteliği üzerinden belirlenecektir.
Örnek: Faturada KDV bulunmayan yazılım aboneliği
Yurt dışından aldığınız hizmetin TL karşılığının 1.000 TL olduğunu düşünelim. İşlemin genel oran olan %20 KDV'ye tabi ve KDV-2 kapsamında olduğu varsayımında:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Yurt dışındaki hizmet sağlayıcıya ödenen | 1.000 TL |
| KDV-2 kapsamında vergi dairesine ödenen | 200 TL |
| Toplam nakit çıkışı | 1.200 TL |
Kartınızdan yalnızca 1.000 TL çekilmesi, işlem nedeniyle başka bir ödeme çıkmayacağını göstermez.
Bu örnek yalnızca KDV işleyişini açıklar. Stopaj, kur hesabı ve diğer unsurlar örneğe dahil değildir.
5. KDV-1 ile KDV-2 arasındaki fark nedir?
İsimleri birbirine benzese de işlevleri farklıdır.
| KDV-1 (1 No.lu) | KDV-2 (2 No.lu) | |
|---|---|---|
| Ne beyan edilir? | Satışların KDV'si ile indirilebilir alış KDV'lerinin hesaplaşması | Belirli alımlar nedeniyle sorumlu sıfatıyla hesaplanan KDV |
| Kim öder? | Satıcı sıfatıyla mükellef | Alıcı sıfatıyla mükellef |
| İndirim | Dönem içinde indirim mekanizması çalışır | Ödendiği dönemde KDV-1'de indirime konu edilebilir |
KDV-2 ile beyan edip ödediğiniz vergiyi, indirim hakkınız varsa ve gerekli şartlar sağlanıyorsa KDV-1'de indirebilirsiniz. KDV Kanunu m.29/1-ç uyarınca beyan ve ödeme zamanı, indirimin hangi dönemde yapılacağını doğrudan etkiler. Bu nedenle yalnızca KDV-2 tahakkukunun oluşması yeterli değildir; ödemenin yapılmış olması da önemlidir. [6]
Örnek: Ödenecek KDV'niz varsa
Diğer işlemleriniz nedeniyle KDV-1'de 5.000 TL ödeme çıktığını varsayalım. KDV-2 ile ödediğiniz 200 TL'yi ilgili dönemde indirmeye hakkınız varsa, diğer her şey aynıyken KDV-1 ödemeniz 4.800 TL'ye düşer. Böylece 200 TL'yi KDV-2 ile öder, KDV-1 hesabında indirim olarak dikkate alırsınız.
Örnek: Zaten devreden KDV'niz varsa
KDV-1'de ödemeniz çıkmıyorsa, indirilebilir 200 TL devreden KDV'nizi artırabilir (KDV Kanunu m.29/2). Bu, tutarın hemen banka hesabınıza iade edileceği anlamına gelmez. [7]
"Devreden KDV'm var, KDV-2 ödemem" düşüncesi doğru değildir. Devreden KDV, KDV-2 ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Düzenli yurt dışı aboneliği olan işletmeler bu ödemeleri nakit planına dahil etmelidir.
6. Platform zaten KDV aldıysa ne yapmalısınız?
Vergi numaranızı girmediğiniz veya hesabınız bireysel kullanıcı olarak tanımlandığı için platform sizden KDV tahsil etmiş olabilir.
Bu durumda aynı tutarı doğrudan indirilebilir KDV kabul ederek işlem yapmayın. Faturadaki verginin hangi ülkeye ait olduğu, satıcının statüsü ve işletme alımının nasıl belgelendirildiği incelenmelidir.
İzlenecek yol:
- Faturayı olduğu gibi muhasebe ekibimize gönderin.
- Paneldeki işletme ve vergi bilgilerini kontrol edin.
- Gerekli görülürse platformdan fatura veya vergi düzeltmesi talep edin.
- İade, iptal veya düzeltilmiş fatura gelirse bunları da muhasebeye iletin.
Platforma vergi ödemiş olmakla Türkiye'deki bütün yükümlülüklerin tamamlanması aynı şey değildir. Özellikle Türkiye'de KDV mükellefi işletmelerin yurt dışı hizmet alımları için KDV-2 değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır. [3]
7. Reklam ödemelerini yazılım aboneliklerinden ayrı bildirin
Google, Meta veya başka bir platform üzerinden verilen internet reklamlarını, standart yazılım aboneliğiyle aynı başlık altında değerlendirmeyin.
19.12.2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, internet ortamında reklam hizmeti veren dar mükellef kurumlara yapılan ödemeler üzerinden %15 oranında vergi kesintisi (stopaj) yapılması öngörülmüştür. KDV ve stopaj ayrı yükümlülüklerdir; aynı ödemede ikisi de gündeme gelebilir. [8]
Bu nedenle reklam bütçesini yalnızca karttan çekilen tutarla sınırlı düşünmeyin. Özellikle yeni veya yüksek tutarlı bir reklam kampanyasına başlamadan önce satıcı bilgilerini ve ödeme koşullarını muhasebe ekibimize iletin. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümleri ve ödemenin net mi brüt mü olduğu gibi unsurlar ayrıca değerlendirilecektir. Stopajın beyan düzenine ilişkin temel bilgiler için Muhtasar Vergi Nedir (Stopaj)? yazımız yardımcı olabilir.
Buna karşılık, her yurt dışı yazılım ödemesinde aynı stopajın uygulanacağı söylenemez. Standart kullanım hakkı, özel geliştirme ve telif hakkı devri; sözleşme ve ilgili ülkeyle yapılan vergi anlaşması çerçevesinde ayrı incelenir. GİB'in İrlanda mukimi bir firmadan alınan kurumsal e-posta ve bulut depolama hizmetlerine ilişkin özelgesi de hizmetin niteliği ile anlaşma hükümlerinin belirleyiciliğini gösterir. [9]
8. Her ay muhasebeye hangi belgeleri göndermelisiniz?
Kart ekstresi, ödemenin yapıldığını gösterir; satın alınan hizmetin bütün ayrıntılarını göstermeyebilir. Bu nedenle yalnızca ekstre göndermek yeterli değildir.
Her hizmet için mümkün olduğunca şu bilgileri paylaşın:
- Fatura veya platformun düzenlediği işlem belgesi: Satıcı, alıcı, hizmet ve vergi bilgilerinin kontrolü için.
- Kart veya banka ödeme kaydı: Ödemenin eşleştirilmesi için.
- Hizmetin kısa açıklaması: Abonelik, reklam, API veya başka bir hizmet olduğunun anlaşılması için.
- Varsa sözleşme veya sipariş özeti: Alınan hizmet ve hakların belirlenmesi için.
- İade, iptal ve düzeltme belgeleri: Kayıtların güncel ve doğru tutulması için.
Hizmet açıklaması uzun olmak zorunda değil. Şu ifadeler bile yardımcı olur:
- "Yazılım geliştirme ekibinin API kullanımı."
- "Şirket internet sitesinin bulut sunucu hizmeti."
- "Tasarım ekibinin aylık uygulama aboneliği."
- "Ürünümüz için verilen internet reklamı."
Belgeleri, ilgili ayın muhasebe kayıtları ve beyannameleri hazırlanırken kullanılabilecek şekilde, ofisimizle belirlenen evrak teslim süresinde gönderin. Geçmiş aylara ait belgeler sonradan ortaya çıktığında bunları da bekletmeden bildirin. Belge akışını düzene sokmak için Muhasebe Sisteminin Kurulması yazımızdaki yaklaşımı inceleyebilirsiniz.
9. Sık karşılaşılan durumlarda ne yapmalısınız?
| Durum | Yapılması gereken |
|---|---|
| Vergi numarasını girdiniz, KDV kaldırıldı | Faturayı gönderin; KDV-2 kontrolü yapılmasını sağlayın |
| Vergi numarasını girdiniz, KDV kaldırılmadı | Vergiyi kendiniz yorumlamayın; faturayı incelemeye iletin |
| Fatura kişisel bilgilerinizle düzenlendi | İşletme bilgilerini güncelleyin; eski belge için düzeltme gerekip gerekmediğini danışın |
| Platform yalnızca ödeme makbuzu verdi | Belgeyi gönderin, ayrıntılı faturanın nereden alınabileceğini kontrol edin |
| Aboneliği çalışanınız veya ortağınız ödedi | Gerçek alıcı bilgilerini ve ödeme kaydını birlikte iletin |
| Abonelik iptal edildi veya para iadesi geldi | İade ve iptal belgelerini muhasebeye gönderin |
| Yeni reklam kampanyası veya özel yazılım sözleşmesi yapılacak | Ödeme öncesinde sözleşme ve satıcı bilgilerini paylaşın |
10. Aylık kontrol listeniz
Abonelikleriniz için her ay şu kontrolü yapın:
- İşletme unvanı, adresi ve vergi bilgileri doğru mu?
- O aya ait bütün faturalar indirildi mi?
- Satıcı veya faturalandırma şirketi değişmiş mi?
- Faturadaki vergi uygulamasında değişiklik var mı?
- Yeni abonelik, reklam, iptal veya iade bulunuyor mu?
- Belgeler ve hizmet açıklamaları muhasebeye iletildi mi?
- Oluşan vergi tahakkukları ve ödeme tarihleri takip edildi mi?
Temel kural: Aboneliğin kartla ödenmesi, gider kaydının yapılması, KDV'nin indirilmesi ve stopajın değerlendirilmesi birbirinden ayrı işlemlerdir. Doğru işletme bilgileriyle satın alın, belgeleri düzenli iletin ve ödeme yükümlülüklerini takip edin.
Kısacası: Vergi numaranızı girdiğinizde faturadan silinen KDV, yükümlülüklerinizden silinmiş olmayabilir.
Bu rehber genel işleyişi açıklar; işleminize uygulanacak sonuç; fatura, sözleşme, hizmetin kullanım şekli ve mükellefiyet durumunuza göre belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
ChatGPT veya Canva aboneliği için KDV-2 beyannamesi vermek zorunda mıyım?
Türkiye'de KDV mükellefiyseniz ve hizmeti işletmeniz için alıp Türkiye'de yararlanıyorsanız, faturada KDV görünmese bile sorumlu sıfatıyla KDV beyanı gündeme gelebilir. Karar, faturanın kim tarafından düzenlendiğine ve hizmetin niteliğine göre verilir; faturayı mali müşavirinize iletmeden kendiniz yorumlamayın.
Faturada KDV yoksa gideri yine de kaydedebilir miyim?
Evet. Faaliyetinizle ilgili ve belgeye dayanan harcamalar, Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde gider veya maliyet olarak dikkate alınabilir. Gider kaydı ile KDV-2 yükümlülüğü ayrı konulardır; birinin varlığı diğerini ortadan kaldırmaz.
Devreden KDV'm varsa KDV-2 ödemem gerekmez mi?
Gerekir. Devreden KDV, sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV'nin ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ayrıca sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV, KDV Kanunu m.29/1-ç kapsamında ödendiği dönemde indirime konu edilebilir.
Google ve Meta reklamlarında stopaj kesmem gerekiyor mu?
476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında, internet ortamında reklam hizmeti veren dar mükellef kurumlara yapılan ödemelerde %15 oranında vergi kesintisi öngörülmüştür. Uygulamada ödemenin kime yapıldığı, aracı kurumun mükellefiyet durumu ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümleri birlikte değerlendirilir.
Şahıs firmasıyım, yine de aynı kurallar geçerli mi?
KDV mükellefi olmanız hâlinde sorumlu sıfatıyla KDV açısından temel yaklaşım değişmez. Şahıs firmalarının yıllık yük ve yükümlülüklerini topluca görmek için Şahıs Firması Yıllık Maliyeti Ne Kadar? yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yurt dışı abonelikleriniz kontrol altında mı?
Yapay zekâ araçları, bulut sunucular ve reklam harcamaları büyüdükçe KDV-2 ve stopaj yükü de büyür. Abonelik listenizi, faturalarınızı ve sözleşmelerinizi birlikte gözden geçirip hangi ödemede hangi yükümlülüğün doğduğunu netleştirelim. Danışmanlık formumuzu doldurarak ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar ve hukuki dayanaklar
[1] OpenAI — Fatura ve vergi bilgilerinin güncellenmesi; değişikliklerin gelecek faturaları etkilemesi ve geçmiş faturalar için inceleme talebi: help.openai.com
[2] KDV Kanunu m.9/1 ve KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.2.1.2 — KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunulan hizmetler ve elektronik hizmet sunucularının özel KDV mükellefiyeti: gib.gov.tr
[3] GİB — Yurt dışından alınan hizmetlerde KDV ve belge düzenine ilişkin özelge: gib.gov.tr
[4] Canva — Vergi uygulamaları ve vergi numarası bilgisi; vergi numarası eklemenin otomatik muafiyet sağlamadığına ilişkin açıklama: canva.com
[5] KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.2.1.1 — Türkiye'de yerleşik olmayanların sunduğu hizmetler, Türkiye'de yararlanma ve sorumlu sıfatıyla KDV beyanı: gib.gov.tr
[6] KDV Kanunu m.29/1-ç ve KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-1.1 — Sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV'nin indirimi ve indirim dönemi: gib.gov.tr
[7] 3065 sayılı KDV Kanunu m.29/2 — İndirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'yi aşması hâlinde sonraki döneme devri: gib.gov.tr
[8] 476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (19.12.2018 tarihli Resmî Gazete) — İnternet ortamında verilen reklam hizmetlerinde %15 vergi kesintisi; GİB beyan kodları ve duyuruları: ebeyanname.gib.gov.tr
[9] GİB — 06.06.2022 tarihli, 17192610-125[KV-20-43]-134658 sayılı özelge; İrlanda mukimi firmadan alınan kurumsal e-posta ve bulut depolama aboneliklerinde stopaj, vergi anlaşması ve KDV değerlendirmesi: gib.gov.tr
Özelgeler, başvuruya konu olayın şartlarına göre verilen idari görüşlerdir. Rehberde genel yaklaşımı açıklamak amacıyla kullanılmıştır; her işletme ve hizmet için doğrudan aynı sonucu doğurmaz.
