Varlık Barışı 2026, yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının Türkiye'ye getirilmesine; Türkiye'de bulunduğu hâlde kanuni defterlerde yer almayan bu tür varlıkların ise kayıt altına alınmasına imkân veren geçici bir düzenlemedir. Dayanağı, 7582 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 10'uncu maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen geçici 19'uncu maddedir; düzenleme 4 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Uygulamanın usul ve esasları ise 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) ile belirlenmiştir. Bildirimler 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılabilir; genel vergi oranı %5 olmakla birlikte, taahhüt edilen elde tutma süresine göre oran %0'a kadar inebilmektedir.
Bu yazıda kimlerin yararlanabileceğini, hangi varlıkların bildirilebileceğini, süreleri, değerleme esaslarını ve örnek hesaplamaları adım adım ele alıyoruz. Varlık Barışı'nın sağladığı avantajların yanında, uygulama sırasında dikkat edilmesi gereken muhasebesel ve hukuki riskler de bulunmaktadır. Bildirim sonrasında ortaya çıkabilecek yükümlülükleri, vergi incelemesine karşı korumanın sınırlarını ve dikkat edilmesi gereken hukuki süreçleri ayrı yazımızda ele aldık.
Varlık Barışı 2026 nedir?
Varlık Barışı; gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını Türkiye'ye getirerek ekonomiye kazandırmalarını sağlayan bir düzenlemedir. Aynı düzenleme, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de sahip oldukları ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan kapsamdaki varlıklarını bildirmelerine de imkân tanır.
Uygulamanın temel amacı, kayıt dışı kalan varlıkların finansal sisteme ve kayıtlı ekonomiye dâhil edilmesidir. Ancak düzenlemeden yararlanmak için yalnızca bildirimde bulunmak yeterli değildir: varlığın niteliğine göre Türkiye'ye transfer, banka veya aracı kurum aracılığıyla işlem yapılması, verginin ödenmesi ve varsa yatırım taahhüdüne ilişkin şartların yerine getirilmesi gerekir.
Özellikle yurt dışı gelirleri olan yazılım ve teknoloji şirketleri için bu düzenleme, yurt dışına verilen hizmetlerde uygulanan kazanç indirimi ve yurt dışı yazılım ihracatı teşvikleri ile birlikte bütüncül bir planlama konusudur.
Varlık Barışından kimler yararlanabilir?
Mevzuatta belirtilen şartları sağlamak kaydıyla aşağıdaki kişiler yararlanabilir:
- Gerçek kişiler: Yurt dışında bulunan ve kapsama giren varlıklarını bildirmek isteyenler.
- Tüzel kişiler: Yurt dışındaki uygun varlıklarını Türkiye'ye getirerek ekonomiye kazandırmak isteyen şirketler.
- Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri: Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan kapsamdaki varlıklarını bildirmek isteyen mükellefler.
- Mükellefiyeti bulunmayan kişiler: Tebliğde belirtilen koşulları sağlamak kaydıyla yurt içindeki kapsam dâhilindeki varlıklarını bildirmek isteyenler.
Her kişi ve işletmenin durumu aynı olmadığı için, bildirim öncesinde varlığın nerede bulunduğu, kime ait olduğu ve mevcut kayıt durumu ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Yurt dışında şirketi olan kişiler için konu, Türkiye'de yaşayıp yurt dışında şirket kuranların vergi yükümlülüğü ile doğrudan ilişkilidir.
Hangi varlıklar bildirilebilir?
Düzenleme kapsamında temel olarak şu varlıklar bildirime konu edilebilir:
- Para
- Altın
- Döviz
- Menkul kıymetler
- Diğer sermaye piyasası araçları
Yurt dışındaki varlıklar bakımından, varlığın Türkiye'ye getirilmesi ve ilgili banka veya aracı kurum işlemlerinin tamamlanması gerekir. Türkiye'de bulunan ancak kanuni defterlerde yer almayan varlıklarda ise bildirim ve kayıt işlemlerinin tebliğe uygun biçimde yapılması önem taşır.
Önemli: Her türlü mal varlığı otomatik olarak kapsama girmez. Örneğin yurt dışındaki bir taşınmazın kendisi, yalnızca taşınmaz olduğu için doğrudan bildirime konu edilebilecek varlıklar arasında değildir. Varlığın türü ve varsa satışından elde edilen tutarın niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Bildirim, transfer ve dönüşüm süreleri
Bu üç süre birbirinden farklıdır ve karıştırılmaması gerekir.
| İşlem | Süre |
|---|---|
| Yurt dışı varlıkların bildirimi | 4 Haziran 2026 – 31 Temmuz 2027 |
| Yurt içi (deftere kayıtlı olmayan) varlıkların bildirimi | 31 Temmuz 2027'ye kadar |
| Yurt dışı varlıkların Türkiye'ye transferi | Bildirim tarihinden itibaren 2 ay |
| Yatırım taahhüdü kapsamında dönüşüm | Tebliğde öngörülen 10 günlük süre |
Bildirim süresi
Kapsama giren varlıklar, tebliğ ekinde (EK-1) yer alan form ile Türkiye'deki bankalara veya yetkili aracı kurumlara 31 Temmuz 2027 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bildirilebilir.
Türkiye'ye transfer süresi
Yurt dışındaki varlıkların, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'deki banka veya aracı kurumlarda kişi adına açılan hesaplara transfer edilmesi gerekir. Fiziken getirilen varlıkların da ilgili hesaplara yatırılması ve gerektiğinde gümrük beyanına ilişkin belgelerle tevsik edilmesi beklenir.
Yatırım aracına dönüşüm süresi
İndirimli orandan yararlanmak için varlıkların belirli yatırım araçlarında tutulacağı taahhüt ediliyorsa, dönüşüm işlemlerinin tebliğde belirtilen 10 günlük süre içinde tamamlanması gerekir. Yurt dışından getirilen varlıklarda süre transfer veya hesaba yatırma tarihinden, yurt içindeki varlıklarda ise bildirim tarihinden itibaren hesaplanır.
Kısacası yalnızca bildirimin zamanında yapılması değil; transferin ve varsa dönüşümün de süresinde tamamlanması gerekir.
Bildirime konu varlıklar nasıl değerlenir?
Değerleme yöntemi varlığın türüne göre değişir:
| Varlık türü | Değerleme esası |
|---|---|
| Türk lirası | Nominal değer |
| Altın | Rayiç bedel |
| Döviz | Bildirim tarihindeki TCMB döviz alış kuru |
| Hisse senedi ve borçlanma araçları | Borsada işlem görüyorsa borsa değeri; yoksa rayiç bedel, alış bedeli veya nominal değer sırasıyla |
| Yatırım fonu katılma payları | İlgili piyasanın kapanış fiyatı |
| Türev araçlar | Borsa değeri; yoksa rayiç bedel, alış bedeli veya nominal değer sırasıyla |
Bildirimler Türk lirası karşılığı üzerinden yapılır. Rayiç bedel belirlenirken varlığın gerçek alım satım değeri esas alınır; borsa değeri kullanılacaksa ilgili yurt içi veya yurt dışı borsanın bildirim tarihindeki verileri dikkate alınır.
Döviz değerlemesine örnek
Bildirim tarihinde 100.000 ABD doları bulunan ve o tarihteki TCMB döviz alış kurunun 45 TL olduğu varsayılsın:
100.000 USD × 45 TL = 4.500.000 TL
Bildirim ve vergi hesaplaması bu tutar üzerinden yapılır. (Kur yalnızca örnek amaçlıdır; işlemde bildirim gününün kuru esas alınır.)
Düzeltme ve dönüşüm işlemlerinde değerleme
Bildirimde düzeltme yapılması gerektiğinde, düzeltmenin zamanı ve niteliği önemlidir. Tebliğde belirtilen süreler içinde yapılan düzeltmelerde, ilgili varlıklar için başlangıçtaki bildirim tarihine ait değerleme esasları dikkate alınır. Yatırım taahhüdü kapsamında başka bir araca dönüştürülen varlıklarda ise dönüşüm tarihindeki değerleme kuralları ayrıca göz önünde bulundurulmalıdır.
Varlık Barışında vergi oranları
Bildirilen varlıklar üzerinden genel olarak %5 vergi hesaplanır. Banka ve aracı kurumlar bu vergiyi peşin tahsil eder ve bildirimi izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar vergi dairesine beyan eder.
Varlıkların vadeli hesaplarda, Devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belirli sürelerle tutulacağının taahhüt edilmesi hâlinde oran kademeli olarak düşer:
| Taahhüt edilen elde tutma süresi | Vergi oranı |
|---|---|
| Taahhüt yok | %5 |
| En az 1 yıl | %4 |
| En az 2 yıl | %3 |
| En az 3 yıl | %2 |
| En az 4 yıl | %1 |
| En az 5 yıl | %0 |
1 Ocak 2027 – 31 Temmuz 2027 arasında yapılacak bildirimlerde bu oranlara 0,5 puan ilave edilir. Bildirim süresinin uzatılması hâlinde, uzatılan dönem için öngörülen ilave oran artışı da dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla bildirim tarihi, taahhüt edilen süre ve yatırımın niteliği uygulanacak vergi oranını doğrudan etkiler. Girişim sermayesi yatırım fonları üzerinden sağlanan avantajları ayrıca değerlendirmek isterseniz, girişim sermayesi fonları ile vergi avantajı rehberimize göz atabilirsiniz.
Örnek hesaplamalar
Örnek 1: Genel oran (%5)
Bir şirket 5.000.000 TL tutarındaki varlığını bildiriyor ve indirimli oran şartlarından yararlanmıyor.
- Bildirime konu varlık: 5.000.000 TL
- Vergi oranı: %5
- Hesaplanan vergi: 250.000 TL
Örnek 2: İki yıl elde tutma taahhüdü (%3)
Bir mükellef 5.000.000 TL tutarındaki varlığını bildirerek, şartları sağlamak suretiyle en az iki yıl uygun yatırım araçlarında tutmayı taahhüt ediyor.
- Bildirime konu varlık: 5.000.000 TL
- Vergi oranı: %3
- Hesaplanan vergi: 150.000 TL
Genel orana kıyasla 100.000 TL daha az vergi doğar. Ancak bu avantajın korunması, taahhüt şartlarının eksiksiz yerine getirilmesine bağlıdır.
Örnek 3: Beş yıl elde tutma taahhüdü (%0)
Bir mükellef 10.000.000 TL tutarındaki varlığını bildirerek en az beş yıl uygun yatırım araçlarında tutmayı taahhüt ediyor.
- Bildirime konu varlık: 10.000.000 TL
- Vergi oranı: %0
- Hesaplanan vergi: 0 TL
Bu örnekler, temel oranların geçerli olduğu dönem için hazırlanmıştır. 1 Ocak 2027'den sonra yapılan bildirimlerde 0,5 puanlık ilave artış uygulanacağı için, başvuru tarihinde yürürlükte olan oran mutlaka kontrol edilmelidir.
Nelere dikkat etmelisiniz?
- Kaynak ve belge düzeni: Varlığın yurt dışındaki hesap dökümleri, transfer dekontları ve gerekiyorsa gümrük belgeleri saklanmalıdır.
- Muhasebe kaydı: Bildirilen yurt içi varlıkların kanuni defterlere kaydı ve bilanço esasına tabi mükelleflerde özel fon hesabının izlenmesi gerekir. Şirketinizin muhasebe sisteminin kurulması aşamasında bu kalemlerin doğru sınıflandırılması önem taşır.
- Taahhüt takibi: Elde tutma süresi dolmadan yapılan çıkışlar, indirimli oran avantajının kaybına yol açabilir.
- Zamanlama: 2027 yılına sarkan bildirimlerde oranın 0,5 puan artacağı unutulmamalıdır.
Güncel tebliğ metni ve bildirim formları için Gelir İdaresi Başkanlığı ve Resmî Gazete kaynaklarını esas almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Varlık Barışı bildirimi nereye yapılır?
Bildirimler, tebliğ ekinde yer alan form ile Türkiye'deki bankalara veya yetkili aracı kurumlara yapılır. Vergi, banka ya da aracı kurum tarafından peşin tahsil edilerek bildirimi izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar vergi dairesine beyan edilir.
Son başvuru tarihi nedir?
Kapsama giren yurt dışı ve yurt içi varlıklar için bildirim süresi 31 Temmuz 2027 tarihinde (bu tarih dâhil) sona ermektedir. Sürenin uzatılması hâlinde, uzatılan dönemde ilave oran artışı gündeme gelebilir.
Yurt dışındaki gayrimenkulümü bildirebilir miyim?
Düzenleme para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını kapsar. Taşınmazın kendisi doğrudan bildirime konu edilebilecek varlıklar arasında yer almaz; satıştan elde edilen tutarın niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Vergi oranı gerçekten %0 olabilir mi?
Evet. Varlıkların vadeli hesap, Devlet iç borçlanma senedi, kira sertifikası veya girişim sermayesi yatırım fonlarında en az beş yıl tutulacağının taahhüt edilmesi hâlinde oran %0 olarak uygulanır. Ancak 1 Ocak 2027 sonrası bildirimlerde 0,5 puanlık ilave dikkate alınır.
Şirket ortağı olarak kişisel varlığımı şirkete aktarabilir miyim?
Bildirimi gerçek kişi olarak yapmakla, varlığı şirket defterlerine almak farklı sonuçlar doğurur. Sermaye artırımı, ortaklar cari hesabı veya işletmeye dâhil etme seçeneklerinin vergisel sonuçları farklı olduğundan, karar öncesinde mali müşavirinizle birlikte değerlendirme yapmanız yerinde olur.
Süreci birlikte planlayalım
Varlık Barışı'nda vergi oranının düşük olması tek başına yeterli değildir; bildirim sonrasındaki transfer, kayıt ve taahhüt yükümlülüklerinin de doğru yönetilmesi gerekir. Yurt dışı varlıklarınızın bildirimi, şirket yapınıza uygun kurgulanması ve muhasebeleştirilmesi için ücretsiz ön görüşme talebinizi iletebilirsiniz. Yeni bir şirket kuruluşu da planlıyorsanız şirket kuruluşu danışmanlığı formumuzu kullanabilirsiniz.
